15 november 2016

“Dankzij EMDR heb ik geen last meer van paniekaanvallen”

Dankzij EMDR heeft Arie Vellekoop het overlijden van zijn vrouw kunnen verwerken. Foto Hermien Lam

Een jaar na het overlijden van zijn vrouw werd Arie Vellekoop (57) ’s nachts geteisterd door paniekaanvallen. Een posttraumatisch stresssyndroom bleek de oorzaak. Na één EMDR-sessie sliep hij ’s nachts weer. “Het is een zeer effectieve methode.”

“s Nachts lag ik te malen in bed. Ik was ontzettend bang en ervoer een diep gevoel van verlatenheid. Beelden van mijn vrouw Angela schoten door mijn hoofd. In 2012 kreeg zij longkanker. Een jaar later overleed ze. Ik had flashbacks naar momenten waarop ze pijn had of bijna stikte. Ook het moment waarop ze overleed spookte door mijn hoofd. In paniek liep ik rond in huis, met alle lichten aan, totdat het buiten licht werd. Dan pas kwam de werkelijkheid weer tot me.

Voorafgaand aan de paniekaanvallen kampte ik al met heftige emoties. Het voelde alsof ook ik dood was. Wilde ik nog wel leven als mijn vrouw er niet meer was? Mijn ademhaling was 24 uur per dag gespannen en onrustig. In plaats van leven was ik aan het overleven. Ik dacht dat al deze gevoelens en gedachten bij het rouwproces hoorden. Dat ik eigenlijk worstelde met een posttraumatisch stresssyndroom, kwam niet in mij op. Maar na die paniekaanvallen belde ik de huisarts.

Herbeleven en verwerken
De huisarts verwees mij door naar diverse psychologen in de omgeving. Ik koos een psycholoog die gespecialiseerd is in EMDR. Bij deze techniek wordt je bewuste verstand afgeleid, bijvoorbeeld door het repeterend geluid van ‘getik’ op een audio-opname. Ik kon de pijnlijke herinneringen die mij ’s nachts wakker hielden herbeleven en verwerken zonder al teveel tussenkomst van mijn verstand. De gedachten die bij een pijnlijke of angstige situatie omhoog komen, wakkeren namelijk juist nog meer pijnlijke gedachten of angst aan.

Gevoelsniveau
EMDR werkt direct op gevoelsniveau. Dat heb ik nodig. Ik ben namelijk een hoofdtype. Als organisatie-adviseur, trainer en coach heb ik mij rationeel denken eigen gemaakt. Wanneer een therapeut zich niet kan inleven in mijn intellect, verlies ik het vertrouwen en haak af. Ik ben wat dat betreft een lastige cliënt. Daarom past EMDR goed bij mij, alhoewel de techniek net zo goed bij gevoelsmensen werkt.

Beelden oproepen
De psycholoog hielp mij ontspannen met ademhalingsoefeningen en vroeg vervolgens om – met mijn ogen dicht – de beelden op te roepen waar ik zo bang voor was. Dat waren de momenten waarop mijn vrouw bijna stikte en het moment dat ze overleed. De eerste keer vond ik het erg moeilijk om die beelden op te roepen. Je wilt natuurlijk liever niet aan die momenten denken. ‘Wat gebeurt er in je lijf?’, vroeg mijn psycholoog. Mijn ademhaling werd hoog en emoties kwamen naar boven. Hoe bang ben je voor wat je ziet, op een schaal van één op tien?’, vroeg ze vervolgens. Ik gaf een acht of negen.

Ik bleef de situatie visualiseren en ondertussen werd mijn bewuste denken afgeleid door de ‘tikken’. Dit keer schoot ik niet in een gedachtenpatroon van angst. Zonder de gedachtes kon ik goed bij mijn gevoel blijven en op een afstand kijken naar hetgeen waar ik zo bang voor was. Langzaamaan werd mijn ademhaling dieper en ontspande ik meer.

Na een ontspanningsoefening riep ik de herinneringen opnieuw op en gaf ik de angst weer een cijfer. Nu was het een zes. Tijdens de daarop volgende sessies keek ik opnieuw naar de beelden, en telkens werd het cijfer lager. Pas toen ik er helemaal zonder angst naar kon kijken, startten we met een nieuwe herinnering. Ik kreeg vertrouwen in het effect: de keren daarop was het veel minder spannend om de beelden op te roepen.

Kijken door een andere bril
Als ik na een EMDR-sessie over straat liep was het alsof ik door een andere bril keek, en daar nog aan moest wennen. Voorwerpen waren nog niet in perspectief, nog niet scherp. Hoe het precies werkt, weet ik niet, maar het werkt. EMDR herprogrammeert je hersenen. Ik herbeleefde de situatie in een veilige setting en mijn paniekaanvallen verdwenen. Al na de eerste sessie had ik er geen last meer van.

Ook voelde ik mij steeds ‘normaler’. Oh ja, zo voelde ik mij vroeger, dacht ik regelmatig. Als je 24 uur per dag verdriet hebt is het moeilijk functioneren in de maatschappij. Ik verloor mijn interesse in dingen en kon mij nergens op concentreren. Ik herinner me nog een verjaardag waar mensen zich druk maakten over een nieuwe auto. Dit gaat nergens over, dacht ik. Maar na de EMDR-sessies voelde ik steeds vaker een bepaalde mate van onbezorgdheid. Dan zat ik in de auto en dacht ik ‘he, ik ga even boodschappen doen’ en besefte dat ik verder nergens aan dacht. De stress en spanning waren niet meer voortdurend. De effectiviteit van EMDR verraste mij bijzonder. Dat zo’n simpel middel zo goed kan werken, dacht ik.

Ik blijf kwetsbaar
Ik kreeg twaalf sessies vergoed. Dat was prima. Ik denk niet dat een dertiende sessie mij veel verder had geholpen. De eerste paar hadden sowieso meer effect dan de laatste paar. EMDR haalde de ‘pieken’ van mijn posttraumatische stressstoornis af, maar ik ben er nog niet volledig van genezen. Ik blijf kwetsbaar. Als er iets vervelends gebeurt op werkgebied of in privésferen ben ik lange tijd van slag. De stress keert dan terug. Ik kan me moeilijk concentreren en moet de motivatie uit mijn tenen halen. Waarschijnlijk blijf ik altijd kwetsbaar. Andere technieken moeten me nu helpen, zoals het oproepen van een positieve affirmatie: ‘je kan het aan’.”

Arie zet momenteel een organisatie op die partners van ongeneeslijk zieke mensen coaching en praktische ondersteuning biedt: www.partnercare.nl.

Geschreven door:
Marijke Van Der Linde

Categorie
Behandelmethoden Interview Psychologie Stress

Delen:

Populair artikel: