17 oktober 2017

7 hormoonvrije anticonceptie methoden

Geen hormonen meer in mijn lijf! Welke hormoonvrije voorbehoedsmiddelen zijn er? Con Amore zet ze voor je op een rijtje, met hulp van gynaecoloog en orthomoleculair arts Barbara Havenith.

De koperspiraal
De koperspiraal geeft geleidelijk een beetje koper af. Dat heeft een immobiliserend effect op zaadcellen: ze kunnen niet meer bewegen. Mocht een zaadje de eicel toch bevruchten, dan kan de embryo meestal niet innestelen. Als reactie op de lichaamsvreemde spiraal raakt het baarmoederslijmvlies namelijk geprikkeld en is innesteling niet meer mogelijk. “Dit kan geen kwaad. Ook is koper niet schadelijk voor je lichaam. Hier is veel onderzoek naar gedaan”, zegt Havenith.

Vroeger waren koperspiralen joekels met grote weerhaken. Moderne varianten zijn klein en passen goed om de baarmoederholte. Er bestaat zelfs een flexibele koperspiraal zonder frame: de Ginefix.

Tegenwoordig zorgen koperspiralen meestal niet voor irritatie, een toename van bloed of menstruatiepijn, zoals vroeger wel het geval was. Artsen en gynaecologen nemen het zekere voor het onzekere en raden dit voorbehoedsmiddel toch niet aan bij vrouwen met zware en pijnlijke menstruaties.

Voordelen

  • De koperspiraal is zeer betrouwbaar. Nog veiliger dan de pil, want die kun je vergeten. Van de 1000 vrouwen raken er per jaar maximaal tien zwanger.
  • Is de spiraaltje eenmaal geplaatst? Dan hoeft je nergens meer aan te denken. Het blijft vijf tot tien jaar zitten, afhankelijk van het type. Zo gaat de T-Safe Cu tien jaar mee, en de Multiload Cu 375 en Ginefix vijf jaar.

Nadelen

  • Een koperspiraal is ongeschikt voor vrouwen met hevige menstruatiepijn, veel bloedverlies of poliepen.
  • Bij de plaatsing komen er altijd bacteriën mee naar binnen, dat is niet erg: de baarmoeder is niet steriel. Maar heel soms veroorzaken deze bacteriën van buitenaf een infectie van de baarmoeder en eileiders.
  • Het plaatsen kan pijnlijk zijn. In welke mate wisselt per vrouw.
  • Het lichaam kan de spiraal uitstoten.
  • De eerste twee maanden kan de menstruatie zwaarder zijn, daarna neemt het meestal af.

Kalendermethode/Periodieke onthouding

Bij deze methode vrij je niet of veilig (met condooms of een pessarium) tijdens de vruchtbare periode. Je monitort je cyclus gemakkelijk met appjes als Womans Log. Na ongeveer drie maanden kun je er vanuit gaan dat zo’n systeem behoorlijk precies berekent wanneer je zwanger kunt raken.

Elke vrouw heeft soms een onregelmatige cyclus, dan vindt je eisprong een of twee dagen eerder plaats. Je speelt op safe door vijf dagen voor de uitgerekende eisprong niet of veilig te vrijen. Twaalf uur na de eisprong ben je al niet meer vruchtbaar.

Voor vrouwen met een zeer onregelmatige cyclus (met grote tussenpozen van zes weken of langer) is de kalendermethode niet geschikt, alhoewel deze vrouwen meestal verminderd vruchtbaar zijn en de kans dat ze zwanger raken klein is. Meestal kampen ze namelijk met een aandoening waarbij de eisprong niet altijd plaatsvindt, zoals polycysteus ovariumsyndroom.

Voordeel

  • Je hoeft geen spiraal te laten plaatsen.

Nadeel

  • Je moet je vruchtbare dagen gedisciplineerd bijhouden.
  • Tijdens je vruchtbare dagen kun je niet vrijen met penetratie of alleen veilig, terwijl je libido dan juist het hoogst is.

Kalendermethode +

Je houdt je vruchtbare dagen bij en meet je temperatuur of analyseert (hormonen)veranderingen in de urine, speeksel of het baarmoederslijm.

Gedurende de vruchtbare periode is er namelijk een verhoogde concentratie van het hormoon oestrogeen in je lichaam. Ook stijgt de temperatuur vrijwel iedere cyclus rond de eisprong èn verandert het baarmoederslijm in een soort snelweg voor zaadcellen. Is het rekbaar, transparant en glad? Grote kans dat je dan vruchtbaar bent.

Er zijn diverse apparaatjes op de markt waarmee je signalen kunt analyseren, zoals de Ladycomp (temperatuur), Donna (speeksel), Persona (urine) en Minisophia (temperatuur en slijm). Hoe meer signalen met elkaar gecombineerd worden, des betrouwbaarder de methode.

In de NHG-standaarden (de richtlijnen voor huisartsen en gynaecologen) staan deze methodes omschreven als onbetrouwbaar. Volgens Havenith geldt dat alleen als je de richtlijnen verwaarloost. “De wetenschap toont aan dat deze methodieken net zo betrouwbaar zijn als de pil, mits je ze consciëntieus toepast.”

Voordeel:

  • Deze methodiek is nog betrouwbaarder dan de kalendermethode.

Nadelen:

  • Je moet regelmatig je temperatuur meten of je baarmoederslijm analyseren en alle bevindingen opschrijven.
  • De apparaatjes kunnen prijzig zijn.

Sensiplan

Sensiplan is een vernieuwde versie van Natural Family Planning (NFP). Bij deze methode analyseer je maar liefst vier verschillende cyclusveranderingen in het lichaam en daarom kun je met behoorlijk grote betrouwbaarheid interpreteren of je vruchtbaar bent.

Je houdt je vruchtbare dagen bij, meet je temperatuur, analyseert het baarmoederslijm èn onderzoekt de stand van de baarmoedermond. Hoe vruchtbaarder de vrouw, des lager de baarmoedermond zich in de vagina bevindt en hoe zachter ze is. Ze gaat zelfs een beetje open om de zaadcellen naar binnen te laten.

Sensiplan is ontwikkeld door Duitse wetenschappers en is volgens prospectief onderzoek even betrouwbaar als de pil, mits je de richtlijnen goed naleeft. Om de methode goed onder de knie te krijgen volg je een cursus, die wordt gegeven door goed opgeleide consulenten.

Voordelen:

  • Je krijgt inzicht in de lichaamssignalen en leert de vele lichamelijke en psychische veranderingen tijdens de cyclus beter begrijpen.
  • Je kunt sneller zwanger worden, als dat de wens is. Het interpreteren van lichamelijke veranderingen is nog belangrijker dan timing, omdat vrouwen zelden een zeer regelmatige cyclus hebben.

Nadelen:

  • Je moet een cursus volgen.
  • Je moet regelmatig de cyclusveranderingen in je lichaam analyseren en alle bevindingen opschrijven.

 

 

Pessarium

Dit rubberen kapje smeer je in met een zaaddodende gel en plaats je voor de baarmoedermond. Zo voorkom je dat zaadcellen naar binnen dringen.

Vroeger moest een arts een pessarium aanmeten en jaarlijks controleren. Tegenwoordig zijn er hele buigzame kapjes verkrijgbaar van siliconen die altijd passen en die je zelf makkelijk kunt inbrengen en verwijderen, zoals het Caya-pessarium. Ben je net bevallen? Dan is het verstandig om wel even naar een arts te gaan. De vagina kan tijdelijk iets te slap en wijd zijn geworden voor het pessarium.

Voordelen:

  • Als je de instructies goed opvolgt is de kans op zwangerschap minder dan één procent per jaar.
  • Anders dan bij condooms scheurt een pessarium niet. Ook kun je het van te voren inbrengen. Scheelt gedoe tijdens de vrijpartij.
  • Deze methode is betaalbaarder dan condooms: een pessarium gaat een tot twee jaar mee en kost € 35,-.

Nadelen:

  • Je moet dit voorbehoedsmiddel insmeren met zaaddodende gel, waar soms hormoonverstorende stoffen in zitten. Caya verkoopt ook gel van melkzuur en cellulose, zonder conserveermiddelen.
  • Na de zaadlozing moet het kapje minstens zes tot acht uur blijven zitten om er zeker van te zijn dat de spermacellen zijn gedood. Wil je vaker achter elkaar vrijen? Dan moet je je vagina telkens insmeren met de gel.
  • Sommige vrouwen zijn allergisch voor bepaalde zaaddodende middelen.
  • De man kan het kapje soms voelen tijdens het vrijen.
  • Het pessarium is niet geschikt voor vrouwen met een baarmoederverzakking of die niet goed bij hun baarmoedermond kunnen.

 

Condooms

Het mannencondoom is meestal van latex met aan de binnenzijde een zaaddodend middel. Het vrouwencondoom is gemaakt van polyurethaan (kunststof) en heeft aan beide zijden een flexibele ring. De binnenring wordt in de vagina gebracht, de buitenring rust op de vulva.

 

Condooms zijn alleen betrouwbaar als je ze op de juiste wijze gebruikt. Dan is het risico op zwangerschap (bij mannen- en vrouwencondooms) op de honderd gebruikers ongeveer twee tot vijf procent per jaar.

Voordelen:

  • Het condoom is het enige anticonceptiemiddel dat beschermt tegen soa’s.

Nadelen:

  • Dit voorbehoedsmiddel kan scheuren.
  • Mannen hebben vaak minder gevoel tijdens het vrijen.
  • Condooms zijn prijzig.
  • Sommige mensen hebben een rubberallergie. Een latexvrij condoom is dan een mogelijk alternatief.

Voordelen vrouwencondoom:

  • Je kunt het al voor het vrijen inbrengen.

Nadelen vrouwencondoom:

  • Ze zijn prijziger en stugger dan mannencondooms.
  • Ze knijpen de penis niet af.

 

Coitus interruptus (voor het zingen de kerk uit)

In voorvocht kan altijd een verdwaald zaadje zitten. Daarom is dit een onbetrouwbare methode. Vaak gaat het mis omdat de man niet op tijd terug trekt. En ook al is hij wel op tijd, dan kun je alsnog zwanger raken. Vrij je na het ejaculeren namelijk nog een keer, dan kan hij alsnog sperma bij je naar binnen brengen.

Bronnen: NHG-standaarden, dokterdokter.nl. Met dank aan consulenten Nienkelet Smeenk en Machiel Barenbrug van Seniplan en Barbara Havenith, eigenaar van Vrouwenpoli Boxmeer.

Geschreven door:
Marijke Van Der Linde

Categorie
Anticonceptie & hormonen Thema onderwerpen

Delen:

Populair artikel: