11 juli 2017

Zie, hoor en voel hoe een gezond èn ongezond lichaam functioneert

snijzaal fascie nascholing con amore mbk

Nascholing Fascinerende Fascie in de snijzaal van UMC. Foto Maarten Nauw

Een gezonde aorta voelt spekglad. Een bekken met botontkalking klinkt hol als je erop tikt. En scoliose is niet altijd zichtbaar aan de buitenkant. Deze lessen en meer krijg je in de Snijzaal van het Universitair Medisch Centrum. Tijdens een unieke anatomieles zie, hoor en voel je hoe een gezond èn ongezond lichaam functioneert.

Wil je ook zo’n anatomie les bijwonen? Dat kan met onze nascholing ‘Snijzaal: het bewegingsapparaat’.

Zo’n dertig nieuwsgierige leerling-verpleegsters in klinische, witte jassen staan rondom een van de sectietafels. Op deze tafel liggen menselijke botten, zoals bekkenhelften en heupkommen. Qua structuur lijken ze op een grote steen of een stukje van rots. “Met welke aandoening hebben we te maken?”, vraagt functioneel anatoom John Verwijs. Hij neemt een van bekkenhelften in zijn hand en tikt er zachtjes op met een hamertje. Het klinkt hol en de bekkenhelft ziet er gehavend uit. “Osteoporose, oftewel, botontkalking”, zegt een van de leerlingen. “Juist. Een patiënt met deze aandoening mag niet vallen en iets breken. De schade kan moeilijk herstellen. Als je een keer hebt gehoord hoe dat klinkt, vergeet je het nooit meer.”

Goede diagnose
John loopt richting een andere sectietafel. Het groepje witte jassen volgt. Hier hebben we inzage in een gebalsemde, open borstkas. We kunnen alles zien: de huid en de ribbenkast – die opzij geklapt kunnen worden –, de longen, het hart, de lever. “Fascinerend”, vindt een van de verpleegsters. “Ja, ongelooflijk interessant”, zegt een ander. “Dit is nog eens wat anders dan plaatjes uit het boek. Nu kun je de exacte locatie van de organen veel beter vinden. Je kunt heel gericht kijken en ziet de samenhang en complexiteit van het menselijk lichaam. Zeer boeiend”, zegt verpleegkundige in spe Gon Meester.

snijzaal fascie nascholing con amore mbk

Nascholing Fascinerende Fascie in de snijzaal van UMC. Foto Maarten Nauw

“Wijzen jullie je hart eens aan”, vraagt John. De dames leggen allemaal hun hand een beetje links in het midden op hun borstkas. “Heel goed. En kijk nu eens waar het hart zit bij deze man.” Die blijkt rechts te liggen. Bij deze persoon is alles gespiegeld. “Zo zie je maar. Je kunt bij een diagnose nooit gokken. Er is geen absolute waarheid.”

Investering in je loopbaan
In de Snijzaal krijgen studenten van verschillende medische opleidingen – waaronder Con Amore – een kijkje onder de huid. Deze unieke anatomieles wordt praktisch relevant door gezonde lichaamsdelen te vergelijken met lichaamsdelen met een afwijking. Vandaag aanschouwt de groep verpleegsters onder andere een rokerslong, een tumor, botontkalking en een scoliose met het blote oog. “Je begrijpt dat deze les een investering is in je loopbaan Als je dit eenmaal op je netvlies hebt staan, vergeet je het nooit meer”, zegt John.

De volgende belangrijke les volgt. “Maak je een diagnose door enkel de buitenkant van het lichaam te bekijken of te voelen? Dat kan verraderlijk zijn.” John laat een wervelkolom zien. De oppervlakkig botdelen en spieren zijn verwijderd, zodat deze goed zichtbaar is. Aan de buitenkant lijkt het alsof er niets aan de hand is. John draait de wervelkolom om, en er verschijnt een stevige S-bocht.

snijzaal fascie nascholing con amore mbk

Nascholing Fascinerende Fascie in de snijzaal van UMC. Foto Maarten Nauw

Dan krijgen we darmen te zien en mogen we longen aanraken. “Ik had echt niet verwacht dat darmen er zo uit zouden zien”, zegt een van de dames. “Het lijken wel zwammen he?”, antwoord John. Een docent met een blauwe handschoen drukt heel zachtjes een long in, en die expandeert vervolgens vanzelf. “Veerkrachtig he?”, zegt John. “Ja, en heel zacht. Ongelooflijk indrukwekkend”, antwoord de docent.

“Het menselijk lichaam is zo wonderlijk en prachtig. Daar ben ik mij nu nog bewuster van. Fantastisch om dit te mogen beleven. Ik kan nu een fysieke voorstelling maken van bepaalde aandoeningen. En de impact van de afwijkingen maakt ook ongelooflijke indruk”, zegt Gon.

Functioneel anatoom
“Wat houdt jouw beroep precies in, John?”, wil een leerling weten. “Ik ben functioneel anatoom. Dat is anders dan een patholoog anatoom, die onderzoekt wat de doodsoorzaak is. Ik onderzoek het lichaam zonder het al teveel te ontleden. Zo ontdek je hoe alle lichaamsfuncties elkaar beïnvloeden en zie je in grotere lijnen wat er mis kan gaan. Als je ontleedt, krijg je wel goed inzicht in de bouw van de verschillende structuren, maar mis je de integrale samenhang. Om een voorbeeld te geven: het hart is een spier die vastzit aan het middenrif.” John wijst de spierverbinding aan.

snijzaal fascie nascholing con amore mbk

Nascholing Fascinerende Fascie in de snijzaal van UMC. Foto Maarten Nauw

snijzaal fascie nascholing con amore mbk

Nascholing Fascinerende Fascie in de snijzaal van UMC. Foto Maarten Nauw

“Zoals jullie weten bouwt het hart pas kracht op als het tegendruk krijgt. Als je ademt met je middenrif, de zogeheten buikademhaling, trekt het middenrif aan het vlies wat om het hart heen zit. Zo ontstaat tegendruk. Het hart hoeft dan niet zo hard te werken. Wat gebeurt bij stress?”, vraagt hij. “Dan zit je ademhaling hoger”, zegt een van de dames. “Juist. En daardoor moet je hart harder pompen. Je kunt je voorstellen dat je het hart hiermee belast. Voor patiënten met stress is het dus zinvol om op hun ademhaling te letten.”

Tijdens een vakles die John eerder gaf, bestudeerden studenten van Con Amore ook de onderlinge samenhang in het lichaam. Fascia, oftewel vlies, was het thema. Fascia is een van de structuren in het lichaam die alles met elkaar verbindt. “In de complementaire wereld roept men al jaren dat alles met elkaar verbonden is. Veel consequenties die hieruit voortvloeien zijn echter nog niet wetenschappelijk onderbouwd. In de wetenschap willen we alles bewijzen, maar dat betekent niet dat hetgeen wat niet bewezen is, niet bestaat. Lang niet alle vragen over het menselijk lichaam kunnen we beantwoorden. Tijdens mijn lessen stellen cursisten soms hele mooie, klinisch relevante onderzoeksvragen. Dat is voedingsbodem voor de wetenschap.”

Samenhang in het lichaam
John was ooit betrokken bij een wetenschappelijk onderzoek dat ging over de samenhang in het lichaam. De onderzoeksvraag was: in hoeverre heeft mentale training invloed op spierkracht? John: “De ene groep proefpersonen kreeg een mentale training, de andere groep een fysieke training. Er bleek significant geen verschil te zijn tussen de twee groepen.”

Dankzij dit onderzoek krijgen onder andere mensen die chronisch door hun enkel gaan zowel een fysieke als mentale training: de combinatie is het krachtigst. Zo kan een operatieve ingreep worden bespaard. John: “Als we niet openstaan voor de complementaire wereld missen we kansen. En dat geldt andersom ook: een alternatief therapeut moet een patiënt doorverwijzen als hij deze niet kan helpen. Het gaat om het herstel van de patiënt. We komen alleen van onze eilanden af als we voor elkaar openstaan.”

snijzaal fascie nascholing con amore mbk

Nascholing Fascinerende Fascie in de snijzaal van UMC. Foto Maarten Nauw

Patiënt serieus nemen
Terug naar de Snijzaal. We zien een hart met een titanium hartklep – “ongelooflijk, wat knap gemaakt” –, een gezonde long, een rokerslong, een long met longemfyseem. Alle blaasjes zijn kapot. Het weefsel van de long met een tumor is massief geworden. “Dan heb je Spaans benauwd!”, roept een leerling. John: “Je neemt de patiënt serieuzer als je ziet hoeveel impact bepaalde aandoeningen hebben.”

We mogen een gezonde aorta aan de binnenkant voelen. Die is spekglad. Hier stroomt het bloed ongestoord langs. We zien aorta met vet aan de binnenkant, die is dicht geslipt. Een aneurysma. Een geklapte aneurysma. Hersenen. Hersenen die een bloeding hebben gehad. En dan is het tijd om af te ronden. “Nu al? Wat jammer!”, roept iedereen. De twee uur zijn voorbij gevolgen.

Wil je ook zo’n anatomie les bijwonen? Dat kan met onze nascholing ‘Snijzaal: het bewegingsapparaat’.

Klik op de oranje button voor meer informatie over de nascholing Snijzaal: het bewegingsapparaat. Indien je vragen hebt neem dan gerust telefonisch contact met ons op via (085 401 9368) of stuur een mail naar info@conamore.com

Uit respect voor de overledenen mochten er geen preparaten in beeld gebracht worden.

Geschreven door:
Marijke Van Der Linde

Categorie
Thema onderwerpen Wetenschappelijk onderzoek

Delen:

Populair artikel: